Мегаліти, як найдавніші збережені пам’ятки Європи
Анотація
Це дослідження присвячене вивченню мегалітів Європи як важливого елементу культурної спадщини континенту, з акцентом на їхнє історичне, релігійне та соціальне значення. Метою дослідження було розкриття ролі мегалітів у формуванні стародавніх суспільств та їхнього впливу на сучасну культурну ідентичність. У ході дослідження було зібрано та проаналізовано археологічні дані щодо найвідоміших мегалітичних комплексів, таких як Стоунхендж у Великобританії, Карнакські камені у Франції, Скарбниця Атрея в Греції, мегаліти Ацангуара в Грузії, старовинне кладовище Лафкрю в Ірландії, Талайот в Іспанії та зикурат Монте ді Аккодді в Італії. Основна увага була приділена архітектурним особливостям, функціональному призначенню та історичному контексту цих споруд. У результаті дослідження було виявлено кілька ключових аспектів. Мегаліти свідчать про технічні та інженерні досягнення давніх суспільств, демонструючи здатність організовувати та реалізовувати великі будівельні проекти. Вони надають важливу інформацію про соціальні структури, релігійні практики та життєдіяльність стародавніх людей. Мегаліти часто використовувалися як місця релігійних обрядів і жертвоприношень. Їхнє розташування та орієнтація вказують на зв’язок із сонячними і місячними циклами, що свідчить про астрономічні знання їхніх будівельників. Вони також служили гробницями для видатних членів спільноти, що підкреслює їхню ритуальну важливість. Також ці споруди були центрами соціального життя, місцями зібрань та відзначення важливих подій. Вони сприяли зміцненню соціальних зв'язків та формуванню колективної ідентичності спільнот. Мегаліти відображають культурну ідентичність та історичну пам'ять націй. Вони є символами національної гордості та важливими елементами у формуванні національної ідентичності. Грандіозні кам’яні споруди привертають численних туристів, що сприяє розвитку місцевої економіки та культурного туризму. Відвідувачі з усього світу приїжджають, щоб побачити ці унікальні споруди, що підвищує обізнаність про важливість збереження культурної спадщини. Одним із ключових викликів є збереження мегалітів, які стикаються з численними загрозами, включаючи природні фактори та антропогенний вплив. Зусилля з консервації та реставрації є необхідними для забезпечення довгострокової збереженості цих унікальних пам’яток
How to Cite
Використані джерела
- Bahn, P., Strecker, M., & Franklin, N. (2021). Rock art studies: News of the world VI. Oxford: Archaeopress. doi: 10.2307/j.ctv1zm2tkx.
- Beck, J., & Chrisomalis, S. (2008). Landscape archaeology, paganism, and the interpretation of megaliths. Pomegranate, 10(2), 142-162. doi: 10.1558/pome.v10i2.142.
- Bumham, A. (2018). The old stones: A field guide to the megalithic sites of Britain and Ireland. London: Watkins.
- Cassen, S., Grimaud, V., & Paitier, H. (2018). The engraved monoliths in the Mané er Groez Neolithic passage tomb in Kercado (Carnac, Morbihan). Gallia Prehistoire, 58, 87-89. doi: 10.4000/galliap.795.
- Como, M.T. (2020). Ancient aegean measurement systems analysed through the treasury of Atreus. Nexus Network Journal, 22, 471-486. doi: 10.1007/s00004-020-00475-3.
- Complete France. (2023). Retrieved from https://surl.lu/oeyqxg.
- Darvill, T. (2010). Megaliths, monuments and materiality. Retrieved from https://surl.lt/upucvs.
- García Sanjuán, L., Efrén Fernández, L., Balseta Nieto, V., Coronada, M.M., García, M.C., Rodríguez Ariza, O., Lozano Rodríguez, J.A., Pérez Díaz, S., Lautenschlaeger, R., & López Sáez, J.A. (2020). Builders of megaliths: Society, monumentality and environment in 4th millennium cal BC Antequera. Journal of Archaeological Science: Reports, 33, article number 102555. doi: 10.1016/j.jasrep.2020.102555.
- Glyn, D. (1980). Megalithic monuments. Scientific American, 243(1), 78-91.
- Green, C.P. (1997). Stonehenge: Geology and prehistory. Proceedings of the Geologists’ Association, 108(1), 1-10. doi: 10.1016/S0016-7878(97)80001-6.
- Halpin, A., & Newman, C. (2006). Ireland: An Oxford Archaeological guide to sites from earliest times to AD 1600. Oxford: OUP Oxford.
- Hauf, D.S. (2018). The European route of megalithic culture: Pathways to Europe’s earliest stone architecture. In Feasible management of archaeological heritage sites open to tourism (pp. 129-139). London: Springer. doi: 10.1007/9783-319-92756-5_12.
- Heritage Ireland. (2023). Retrieved from https://heritageireland.ie/places-to-visit/loughcrew-megalithic-cemetery/.
- Krištuf, P., Turek, J., Fišer, J., Gojda, M., Chimalová, E., & Křivánek, R. (2024). New evidence of neolithic funerary monuments from the eastern margins of the long barrows territory in Central Europe. Archaeologies, 20, 417-453. doi: 10.1007/s11759-024-09489-6.
- Krzemińska, A.E., Dzikowska, A., Danuta Zaręba, A., Jarosz, K.R., Widawski, K., & Łach, J.S. (2018). The significance of megalithic monuments in the process of place identity creation and in tourism development. Open Geosciences, 10(1), 504-516. doi: 10.1515/geo-2018-0040.
- Laporte, L. (2019). The concept of monumentality in the research into neolithic megaliths in Western France. Journal of Neolithic Archaeology, 5, 27-50. doi: 10.12766/jna.2019S.3.
- Laporte, L., & Bueno Ramírez, P. (2022). 54 on the Atlantic shores: The origin of megaliths in Europe? In Megaliths of the world (pp. 1173-1192). Oxford: Archaeopress Publishing. doi: 10.2307/jj.15135898.86.
- Magli, G., Realini, E., Sampietro, D., & Peppino zedda, M. (2011). The megalithic complex of Monte Baranta in Sardinia: A pilgrimage center of the early Bronze Age? Complutum, 22(1), 107-116. doi: 10.5209/rev_CMPL.2011. v22.n1.6.
- Midgley, M. (2010). Monuments and monumentality: The cosmological model of the world of megaliths. Documenta Praehistorica, 37, 55-64. doi: 10.4312/dp.37.5.
- Narimanishvili, G., Shanshashvili, N., & Narimanishvili, D. (2022). The megalithic monuments of Georgia . Tbilisi: Centre for presentation and studies of antique “Trialeti”.
- Osborne, J.F. (2014). Approaching monumentality in archaeology. New York: SUNY Press.
- Paulsson, S. (2017). Time and stone: The emergence and development of megaliths and megalithic societies in Europe. Oxford: Archaeopress Publishing. doi: 10.2307/j.ctv1pdrqjd.
- Phillips, G. (2018). Wisdomkeepers of stonehenge: The living libraries and healers of megalithic culture. New York: Simon and Schuster.
- Renfrev, C. (1983). The social archaeology of megalithic monuments. Scientific American, 249(5), 152-163.
- Sánchez-Quinto, F., Malmström, H., Fraser, M., & Jakobsson, M. (2019). Megalithic tombs in western and northern Neolithic Europe were linked to a kindred society. PNAS, 116(19), 9469-9474. doi: 10.1073/pnas.1818037116.
- Sardegna Turismo. (2023). Retrieved from https://surl.li/ksrega.
- Scarre, C. (2017). Rocks of ages: Tempo and time in megalithic monuments. European Journal of Archaeology, 13(2), 175-193. doi: 10.1177/1461957110370731.
- Scarre, C., & Laporte, L. (2015). The megalithic architectures of Europe. Oxford: Oxbow Books. doi: 10.2307/j. ctvh1dpw8.
- Scheib, C., et al. (2019). East Anglian early Neolithic monument burial linked to contemporary Megaliths. Annals of Human Biology, 40(2), 145-149. doi: 10.1080/03014460.2019.1623912.
- Sherratt, A. (2010). The genesis of megaliths: Monumentality, ethnicity and social complexity in Neolithic north‐west Europe. World Archaeology, 22(2), 147-167. doi: 10.1080/00438243.1990.9980137.
- Talayot on Menorca: Discover the new UNESCO world heritage site discover the new UNESCO world heritage site of the talayot of menorca, one of the Island’s greatest attractions. (2022). Retrieved from https://www.barcelo.com/ pinandtravel/en/talaiots-menorca-talaiotic-culture/.
- Tejedor Rodriguez, C. (2018). A review of the megalithic phenomenon in the Duero valley from a historicographic and interpretative approach. In Archaeology in the River Duero Valley (pp. 24-60). Cambridge: Cambridge Scholars Publishing.
- Uainfo. (2023). Retrieved from https://surli.cc/rzyvuq.
- Wake up media. (n.d.). Retrieved from https://surl.li/hmixeg.